Debaty sejmoweXII Kadencja

Interpelacja w sprawie stosowania przepisów w zakresie gospodarki odpadami na terenie gminy

   Od pewnego czasu toczą się burzliwe dyskusje na temat umożliwienia samorządom gminnym sprawniejszego przejęcia obowiązków w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi (rezygnacja z referendum). Wyraźny głos w dyskusji zabierają firmy zajmujące się wywozem odpadów, będące przeciwnikami nowelizacji prawa, stojące, jak mówią, na straży wolnego rynku, konkurencji, a tym samym tańszych usług. Tymczasem same wielokrotnie nie przestrzegają fundamentalnych zasad, jakie od 2001 roku wprowadzone zostały do naszego prawa m.in. ustawą o odpadach, co przyczynia się do rozwoju patologii w tym obszarze.    Taką sytuację obserwuję w Gorzowie Wlkp., mieście, które dzięki poczynionym inwestycjom w zakresie gospodarki odpadami może być stawiane za przykład dla innych gmin. Poprzez uruchomienie w 1998 roku Zakładu Utylizacji Odpadów miasto, gmina, a także związek gmin już teraz wypełniają obowiązek ograniczenia ilości odpadów ulegających biodegradacji kierowanych do składowania. We wspomnianym Zakładzie całość strumienia odpadów komunalnych poddawana jest sortowaniu, którego efektem jest odzysk ok. 60% odpadów, w tym głównie materii organicznej, przeznaczonej do kompostowania, jak również surowców wtórnych. W pobliżu, w promieniu 40 km nie ma podobnego zakładu o tak zaawansowanej technologii.    W uchwalonych planach gospodarki odpadami Zakład wpisany jest jako jednostka, w której przetwarzane mają być odpady pochodzące z terenu gmin należących do związku celowego MG-6, zrzeszającego oprócz miasta Gorzowa 5 przyległych gmin.    Na tej podstawie organy gmin, wydając przedsiębiorcom zezwolenia na odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, wskazują w nich ZUO w Gorzowie jako miejsce dostarczania tychże odpadów. Na tym właśnie gruncie istnieje konflikt pomiędzy organami a wywoźnikami, którzy, jak twierdzą, w ramach swobody działalności gospodarczej, mogą korzystać z innych składowisk. Są to oczywiście składowiska niespełniające wymagań ochrony środowiska, nieposiadające instalacji do odzysku odpadów, a nawet tak podstawowych urządzeń, jak waga. Z wiadomych względów składowanie odpadów na takich wysypiskach jest dużo tańsze w porównaniu z przetwarzaniem odpadów w wyspecjalizowanych zakładach. Umożliwianie przez prawo eksploatacji takich instalacji powoduje dla gminy trudność w egzekwowaniu stosowania przepisów ochrony środowiska, a w szczególności zasady bliskości i najlepszej dostępnej technologii. Zakłady o zaawansowanej technologii ˝cierpią˝ na niedobór odpadów, podczas gdy całe masy niesegregowanych śmieci trafiają do okolicznych ˝dziur w ziemi˝.    W Gorzowie Wlkp. przedsiębiorcy walczący z wydziałami ochrony środowiska o swobodny wybór miejsca dostarczania odpadów posiłkują się decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (RWR 36/2003) nakazującą Gminie Gorzów zaniechanie stosowania praktyk polegających na wskazywaniu przedsiębiorcy ubiegającemu się o zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości Zakładu w Gorzowie jako jedynego miejsca wywozu odpadów. Nadmienię, że proces przed Prezesem UOKiK w tej sprawie rozpoczął się w styczniu 2003 r., kiedy nie były jeszcze uchwalone wojewódzkie plany gospodarki odpadami.    W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:    1. Czy możliwe jest wyeliminowanie patologii w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w taki sposób, aby zdolności przerobowe zakładów, których działalność przynosi wymierny efekt ekologiczny, mogły być w pełni wykorzystywane, a składowiska niespełniające wymagań - eksploatowane w ograniczonym zakresie?    2. Czy decyzja Prezesa UOKiK jest wiążąca dla Miasta Gorzowa, skoro w niedługim czasie od jej wydania uchwalone zostały wojewódzkie, a później powiatowe i gminne plany gospodarki odpadami, wskazujące ZUO jako jednostkę obsługującą dany obszar w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych?    3. Czy na podstawie uprawnień wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwalonych planów gospodarki odpadami organ może wskazywać w zezwoleniach na odbieranie odpadów komunalnych konkretne miejsce wywozu odpadów, zgodne z ˝zasadą bliskości˝ oraz regułą ˝najlepszej dostępnej technologii˝?    4. Czy w okresie, kiedy nasz kraj zobowiązany jest do osiągnięcia określonych efektów ekologicznych, możliwe jest, aby zasady wolnej konkurencji były nadrzędne nad wymaganiami z zakresu ochrony środowiska?    Jeżeli tak, to kto będzie zainteresowany budową zakładów, skoro nikt i nic nie jest w stanie zapewnić, że odpady trafiały będą właśnie do nich?    Z poważaniem    Poseł Jakub Derech-Krzycki    Gorzów Wlkp., dnia 1 lutego 2005 r.