Debaty sejmoweXII Kadencja

Interpelacja w sprawie nagannej praktyki wykorzystywania przez część sieci franchisingowych, w szczególności sieć handlową ˝Żabka˝, weksli własnych in blanco w celu egzekwowania sztucznie stworzonych długów z mienia ajentów

   Szanowny Panie Ministrze! Opinia publiczna od dłuższego czasu jest alarmowana w różnych środkach masowego przekazu, w tym w publikacjach prasowych (głównie ˝Rzeczpospolita˝ - ˝Żabka zarzuca sidła˝ - Rz. z dn. 24.02.03 r., ˝Ajenci piszą do ministrów˝ - Rz. z dn. 20.01.03 r.) i telewizji publicznej TVP (program Pani red. E. Jaworowicz ˝Sprawa dla reportera˝ z dn. 6 marca 2003 r. i z dn. 1 kwietnia 2004 r.) stosowaniu przez część handlowych sieci franchisingowych nagannej praktyki prowadzącej do ruiny materialnej i psychicznej wielu drobnych przedsiębiorców współpracujących z siecią. Przede wszystkim chodzi o jednoosobowe firmy (często o charakterze rodzinnym), które w czasach ogromnego bezrobocia starają się uzyskiwać dochód pozwalający na utrzymanie samych przedsiębiorców i ich rodzin. Część osób, przeżywając osobiste tragedie, zmuszona jest ukrywać się za granicą.    Praktyki wielkich sieci handlowych, m.in. ˝Żabka Polska˝ S.A., polegają na uzyskiwaniu od ajentów - franchisingobiorców weksli własnych in blanco, tj. zaopatrzonych jedynie w podpis ajenta. Pozostała część dokumentu weksla, w tym wysokość zadłużenia ajenta wobec sieci, może być wypełniona przez samą sieć. Sieć ma jednak obowiązek stosowania się do upoważnienia udzielonego przez ajenta. Ajenci upoważnili natomiast sieć do wypełnienia weksla na kwotę maksymalnie wskazaną na urzędowym blankiecie weksla, tj. np. maksymalnie 5 tys. zł, 10 tys. zł. Pod tym pretekstem weksle są wyłudzane od ajentów. Następnie naganną praktyką sieci jest wypełnianie weksla na fikcyjne kwoty dowolnie określonego ˝sztucznego˝ długu, wielokrotnie przewyższające dopuszczalną (od 30 tys. do 130 tys. zł) - co jest wbrew upoważnieniu udzielonemu przez ajentów. Istotne jest to, iż na podstawie takich weksli sieci uzyskują nakazy zapłaty w cywilnym postępowaniu sądowym. Nakazy zapłaty z reguły uprawomocniają się, ponieważ sądy co do zasady nie zwalniają ajentów z wysokich wpisów sądowych (rzędu kilku tys. zł). Nakazy zapłaty są z kolei wykorzystywane do prowadzenia egzekucji, co prowadzi do zaboru całego majątku ajenta i jego rodziny. Cały mechanizm prowadzi do ruiny materialnej wykorzystanych w powyższy sposób ajentów. Wiadomym mi jest, iż byli ajenci sieci handlowej ˝Żabka˝, której właścicielem jest były Elektromis S.A., obecnie występujący pod nazwą ˝Żabka Polska˝, złożyli do Prokuratury Rejonowej Poznań-Stare Miasto kilkanaście zawiadomień o popełnieniu przestępstwa z art. 270 § 2 K.k., czyli przestępstwa wypełnienia blankietu weksla niezgodnie z upoważnieniem udzielonym przez podpisanego na wekslu ajenta. Zawiadamiający nie otrzymali do dnia dzisiejszego żadnej informacji w sprawie. Szanowny panie ministrze, proszę o odpowiedź na pytania:    1. Czy możliwe jest objęcie nadzorem i przyspieszenie postępowań przygotowawczych toczących się na skutek zawiadomień o popełnieniu przestępstwa z art. 270 § 2 K.k.? Zakończenie tych postępowań karnych pozwoliłoby na wznowienie prawomocnie zakończonych już postępowań cywilnych przeciwko ajentom na podstawie art. 399 - 416 K.p.c. i odzyskanie mienia przejętego przez ˝Żabka Polska˝ S.A.    2. Czy z uwagi na art. 7 K.p.c. - przyznający Prokuratorowi uprawnienie do wzięcia udziału w każdym toczącym się postępowaniu, jeżeli wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego - Prokurator powinien wstąpić do toczących się postępowań cywilnych wytoczonych przez sieci handlowe przeciwko ajentom z uwagi na skalE i skutki społeczne zjawiska?    Z poważaniem    Poseł Stanisław Gorczyca    Warszawa, dnia 30 kwietnia 2004 r.