Debaty sejmoweXII Kadencja

Interpelacja w sprawie trybu zwrotu publicznym zakładom opieki zdrowotnej kosztów pobytu osoby poddanej obserwacji postanowieniem sądu

   Szanowny Panie Ministrze! Na podstawie art. 117 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą trybu zwrotu ponoszonych przez publiczne zakłady opieki zdrowotnej kosztów pobytu osób oddanych pod obserwację w wyniku postanowienia sądu. Do czasu obowiązywania zarządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 15 grudnia 1994 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie cen za usługi świadczone przez zakłady służby zdrowia (MP nr 69, poz. 621) koszty obserwacji ustalane były ryczałtowo, na niskim poziomie i były zasądzane przez orzekające sądy jako koszty postępowania sądowego. W wyniku wprowadzonej zasady samofinansowania się zakładów opieki zdrowotnej w związku z ich przekształceniem w publiczne zakłady opieki zdrowotnej i w związku z wejściem w życie rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie szczególnych zasad rachunku i kosztów w publicznych zakładach opieki zdrowotnej (DzU nr 164, poz. 1194) ustalony został rzeczywisty koszt obserwacji. Urealnienie kwot spowodowało ich znaczny wzrost w stosunku do kwot określonych dotychczas ryczałtowo. W wyniku tego sądy, powołując się na brak podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie ustalenia i przyznania uprawnionej jednostce organizacyjnej kosztów pobytu sprawcy w zakładzie leczniczym na obserwacji psychiatrycznej, zaczęły odmawiać zasądzania kosztów. Obowiązujące przepisy procesowe w dziale XIV Kodeksu postępowania karnego upoważniają sądy do orzekania jedynie w przedmiocie kosztów procesu. Tymczasem zgodnie z art. 618 § 1 pkt 6 K.p.k. koszty pobytu oskarżonego (podejrzanego) w zakładzie leczniczym na obserwacji psychiatrycznej nie należą do kosztów procesu. Do kosztów procesu należą natomiast należności za wydaną opinię w wyniku takiej obserwacji. Jakkolwiek § 13 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 1975 r. w sprawie kosztów przeprowadzania dowodu z opinii biegłych w postępowaniu sądowym (DzU nr 46, poz. 254, z późn. zm.) przewiduje zwrot jednostkom organizacyjnym, w których prowadzona była obserwacja, związanych z tym kosztów, to jednak w związku z ich wyłączeniem z pojęcia kosztów procesu nie mogą być one przedmiotem orzekania przez sąd rozpoznający sprawę. W uzasadnieniach wyroków pojawiły się argumenty nie znajdujące żadnej podstawy prawnej, sugerujące publicznym zakładom opieki zdrowotnej możliwość zwrócenia się do prezesa sądu, który orzekał o obserwacji z wnioskiem o zwrot poniesionych kosztów. Ponieważ kwestie sporne nie podlegają rozstrzygnięciu na podstawie przepisów prawa karnego, publiczne zakłady opieki zdrowotnej zostały pozbawione możliwości dochodzenia swoich racji w trybie procesu. Z informacji zebranych z kilku ośrodków w Polsce wynika, że praktyka orzecznicza w tym zakresie jest rozbieżna. Ponieważ uważam za społecznie szkodliwy stan prawny, na gruncie którego nie jest możliwe jednoznaczne określenie trybu zwrotu kosztów poniesionych przez zakłady opieki zdrowotnej z tytułu obserwacji przeprowadzonej w wyniku postanowienia sądu, proszę pana ministra o jednoznaczną odpowiedź w tym zakresie. Powszechnie znana zła kondycja finansowa szpitali nie pozwala bowiem na kredytowanie tego rodzaju świadczeń z bieżących wpływów z kas chorych. Tymczasem sprawą oczywistą wydaje się okoliczność, iż koszt utrzymania oddziału dla podsądnych wymaga, chociażby ze względu na bezpieczeństwo innych pacjentów i personelu oraz stworzenie warunków uniemożliwiających ucieczkę, nieporównywalnie większych nakładów finansowych niż analogiczny oddział otwarty.    Szanowny Panie Ministrze! Jakie zamierza pan podjąć działania, aby zapobiec sytuacjom, o których mowa wyżej?    Z poważaniem    Poseł Alfred Owoc    Zielona Góra, dnia 14 września 2000 r.